نوروز در دبی چطور میگذرد؟
نوروز در دبی عیدی است که همزمان روی تقویم تهران و ساعت کاری دبی میگذرد. لحظهٔ تحویل سال همان لحظهٔ اعتدال بهاری است و به ساعت اداری کاری ندارد؛ ممکن است نُه شب باشد، ظهر باشد، یا سه و ده دقیقهٔ بامداد. خانواده لباس نو میپوشد، خانه را عطر میزند، دور سفره مینشیند و منتظر همان یک ثانیه میماند. فرق دبی این است که فردایش تعطیل نیست: ساعت سه بامداد روبوسی و عیدی و اشک، و ساعت نُه صبح پشت میز کار. یک نکتهٔ کوچک هم هست که هر سال عدهای را غافلگیر میکند — ساعت امارات نیم ساعت از تهران جلوتر است، پس تحویل سال اینجا سی دقیقه دیرتر از آنچه در ذهنتان مانده اتفاق میافتد.
سفرهٔ هفتسین را در دبی چطور بچینیم؟
هفتسین یعنی هفت چیزی که با «س» آغاز میشوند و هرکدام آرزویی برای سال نو دارند: سبزه برای نو شدن، سمنو برای توان، سنجد برای مهر، سیر برای سلامتی، سیب برای زیبایی، سماق به رنگ سپیده و سرکه برای عمر و پختگی. سبزه را میشود همینجا سبز کرد؛ گندم یا عدس را حدود ده روز پیش از عید خیس کنید و کنار پنجرهٔ آشپزخانه بگذارید — در هوای گرم دبی زودتر هم سبز میشود. سمنو و سنجد و آجیل را از فروشگاههای ایرانی شهر میشود تهیه کرد و سیر و سیب و سماق و سرکه هم که همهجا پیدا میشود. آینه و شمعدان و ماهی قرمز و تخممرغ رنگی و دیوان حافظ را هم هر خانه به سلیقهٔ خودش میچیند.
جالب اینکه دو تا از همین هفت سین، تمام فلسفهٔ آشپزی ایرانی را میگویند: سیر که نماد سلامتی است سرِ سفره مینشیند، و سمنو ارزشش را فقط از این دارد که ساعتها آرام هم زده شده است. آشپزی ایرانی به صبر ایمان دارد؛ همان منطقی که پشت یک دیگ چهاردهساعته است.
چهارشنبهسوری چیست و صبح بعد از آن چه بخوریم؟
شب آخرین چهارشنبهٔ سال، چهارشنبهسوری است: آتشِ کوچک، پریدن از رویش و همان جملهٔ همیشگی «زردیِ من از تو، سرخیِ تو از من»، قاشقزنی بچهها و آجیل مشکلگشا. در دبی این شب بیشتر شکل دورهمی خانگی دارد، اما بقیهاش سرِ جای خودش است: آجیل هست، خنده هست و شب دیر تمام میشود. دستها سرد، سه گفتوگو همزمان، و کسی پیش از دو بامداد نمیخوابد.
صبحش هم سنت خودش را دارد. در تهران شلوغترین ساعتِ کلهپزیها دقیقاً همین ساعتهاست: کسانی که تا صبح بیدار ماندهاند، گرسنه و خسته و با صدای گرفته میرسند و دنبال چیزی داغ میگردند. قدیمیترین نقش کلهپاچه هم همین بوده؛ غذای مهمانیِ رسمی نیست، غذایی است که خانه را بعد از یک شب طولانی سرِ جایش میآورد.
در سیزده روز نوروز سفرهها چه شکلیاند؟
نوروز یک وعده نیست؛ دو هفته سفره است و هر مرحله مزاج خودش را دارد.
| مناسبت | سفرهٔ سنتی | حالوهوا |
|---|---|---|
| چهارشنبهسوری | آجیل مشکلگشا، نخودچی، خشکبار | پرسروصدا، بیرون از خانه، تا دیروقت |
| صبح بعد از چهارشنبهسوری | آبِ کلهپاچهٔ داغ، نان سنگک تازه، چای پررنگ | آرام، جانبخش، زودهنگام |
| لحظهٔ تحویل سال | شیرینی، ناننخودچی، باقلوا، چای بیوقفه | لباس نو و همهٔ خانواده منتظر |
| شام شب عید | سبزیپلو با ماهی، کوکوسبزی | سبز، خوشبو، عیدانه |
| روزهای ۲ تا ۱۲، دید و بازدید | رشتهپلو، آش رشته، شیرینی و میوه و باز هم چای | مهمانی چرخشی و روزهای طولانی |
| سیزدهبهدر | بساط بیرون، آش، کباب، گرهزدن و انداختن سبزه در آب | پارک، زیرانداز، پایان تعطیلات |
جای کلهپاچه در تقویم نوروز کجاست؟
راستش را بخواهید، وسط عید نیست. کلهپاچه غذای سرِ سفرهٔ هفتسین نیست و کسی سرِ تحویل سال کلهپاچه نمیآورد. جای آن لبههاست: صبح بعد از چهارشنبهسوری، سحرِ روزی که قرار است تا شب در چهار محلهٔ مختلف دید و بازدید کنید، و آن روزی از عید که شیرینی و آجیل همه را از پا انداخته و یک نفر اسم کلهپاچه را میآورد و کل جمع یکصدا موافقت میکند.
آنچه در شون د شیپ در خیابان جمیرا سِرو میشود تهرانی است. همهچیز پیش از سحر با دست تمیز میشود، بعد حدود چهارده ساعت در دیگ مسی با پیاز، زردچوبه و سیر میجوشد و هر ساعت کفگیری میشود تا آبش به رنگ چای پررنگ دربیاید. میتوانید تکی سفارش دهید — مغز، زبان، پاچه، بناگوش، گوشت، سیرابی، آبگوشت و مغز، آبگوشت ساده و معجون مخصوص — یا یک دیس دستهجمعی بگیرید و بگذارید سفره خودش تکلیفش را روشن کند. همهاش در صفحهٔ منو و سفارش هست.
برای دورهمی نوروز در دبی چه سفارش دهیم؟
سفره یعنی یک سطح مشترک؛ رومیزی روی زمین یا میزی که به دیوار چسباندهاند، همهچیز وسط، و دستها که دراز میشوند. دیسها یک، دو، سه و ششنفرهاند، پس جمع نُهنفره یعنی دو دیس بزرگ بهعلاوهٔ چند سفارش تکی برای آنها که سلیقهٔ خاص دارند. نان سنگک یا سنگک ویژه را دستودلبازانه سفارش دهید، چون نصف لذت این غذا تکهکردن نان و فرو بردنش در آبِ داغ است. ترشی مخلوط و سیر ترشی هفتساله را هم اضافه کنید؛ همان «سینِ» سلامتی سرِ هفتسین، منتها اینبار سیاه و شیرین از هفت سال ماندن. چای داغ در تمام طول سفره، دوغ برای هرکه بخواهد و لیموناد برای بچهها.
اگر آپارتمان دبیتان جای همه را ندارد، دو راه دیگر هست: میتوانید میز رزرو کنید و مهمانها را به خیابان جمیرا بیاورید، یا ارسال به سراسر دبی بگیرید که هزینهاش هنگام پرداخت بر پایهٔ منطقه انتخاب میشود. تحویل حضوری هم هست و صبحِ روزهای پر دید و بازدید، بیشتر مردم همین را انتخاب میکنند.
گوشت حلال است؟ و یک یادآوری دربارهٔ سلامت
بله؛ در امارات همهٔ گوشتها بنا بر قانون و استاندارد حلالاند و گوشتی که ما سِرو میکنیم حلال است. دربارهٔ آن باور قدیمی هم که کلهپاچه بعد از شببیداری «آدم را سرِ حال میآورد»: این خوراک بهسبب استخوان و پاچه سرشار از کلاژن و ژلاتین است، گرم است و آهسته خورده میشود، و قرنهاست بهعنوان غذای مقوّی سحرگاهی شناخته میشود. ما این را بهعنوان سنت آشپزی میگوییم، نه توصیهٔ پزشکی، و هیچ ادعا یا وعدهٔ درمانی نداریم. اگر بیماری یا محدودیت غذایی دارید، دربارهٔ رژیم غذاییتان با پزشک مشورت کنید نه با یک مقالهٔ وبلاگ.
چطور سفارش دهیم؟
ما در شمارهٔ ۶۴ خیابان جمیرا، جمیرا ۱ هستیم و ۲۴ ساعته و هفت روز هفته باز — از جمله شب چهارشنبهسوری و صبح تحویل سال. دیسهایتان را از صفحهٔ منو و سفارش بچینید، ارسال یا تحویل حضوری یا صرف در محل را انتخاب کنید و به سفره یک ساعت وقت بدهید تا درستوحسابی پر شود. عیدتان مبارک.